Kritik dönemde kırmızı bir topu izlemesi sağlanmış olan bir yavrunun bu pencere kapanmadan gerçeğe daha yakın bir modele geçirilebilmesi mümkündür ama bunun tersinin mümkün olmadığı saptanmıştır.
– Karmaşık Davranışlar
…oysa insan dışındaki hayvan türleri tarafından sergilenen gerçekten karmaşık davranışların büyük bir bölümü (örneğin kur yapma ve yuva yapma) tümüyle doğuştan gelir.
…arının huninin işlevine ilişkin bir fikir sahibi olduğu ve bunu en iyi biçimde sağlayacak olan çözümü arayıp bulduğu düşünülebilirse de gerçekten hayvan doğuştan gelen bir dizi emri körü körüne yerine getirmektedir.
Aslında emir “sapın uzunluğunun 3 cm ye eriştiğini ökçene kadar yapımı sürdür” biçimindedir.
Yabanarısı yapılması gerekenleri önceden belirlemek yerine tıpkı bir bilgisayar gibi her altyordamın sonunda projenin durumunu saptar. Yine gerekli koşulun sağlanması durumunda geri dönüş yoktur. Huninin yakasının yapımına başlayan hayvan o andan itibaren boynun eğiminin değişilmesiyle ilgilenmez. Yalnızca birkaç dakika önce yaşamsal önemi varmış gibi davrandığı 20 derecelik açıyı tam olarak sağlamak için geri dönmez zira programda böyle bir “emir” yoktur. (yorum: kitapta çeviri de olsa net olarak emir, program gibi kelimeler kullanılmakta ancak maalesef kitap bir evrim hocası tarafından yazılmıştır)
Burak Bakay 